Dünyada mobil cihazlar üzerinden yapılan ödemelerde işlem hacmi 2017 yılında 700 milyar dolar civarında oldu. Bu rakamın, 2026 yılında 4.5 trilyon dolara ulaşması bekleniyor.

Dijitalleşmenin getirdiği teknolojik gelişmeler sayesinde, ekonomiden sosyal hayata birçok alanda bir dizi yenilikle tanıştık. Bunların içinde, devrim olarak nitelendirilebilecek değişim, hiç şüphesiz ticaretin elektronikleşmesi oldu.

Elektronik ticaret (e- ticaret) geleneksel alışverişin kalıplarını değiştirmekle kalmadı, ödeme alışkanlıklarına da başka bir boyut getirdi. Öte yandan, mobil cihaz teknolojilerinde yaşanan hızlı ilerleme de, online ticareti ve doğal olarak da ödeme sistemlerini farklılaştırdı.

Bugün artık mobil ödeme diye bir kavramdan söz ediyoruz. Peki, bu yeni ödeme biçimi nasıl tanımlanıyor? Kısaca açıklamak gerekirse, akıllı telefonlar, tabletler ya da akıllı saatler gibi giyilebilir cihazlar üzerinden yapılan ödemeler, mobil ödeme olarak adlandırılıyor. Mobil ödemelerin iki şekli var. Bunlardan birincisi; uzaktan ödeme. Burada kastedilen, mobil cihazlar üzerinden yapılan online alışverişlerdeki ödemeler. Uzaktan ödemelerde bir banka ya da kredi kartı veya PayPal gibi bir ödeme sağlayıcısının hesabı kullanılıyor. Kullanıcıların bilgilerini sisteme girerek yaptıkları bu ödeme işleminde, harcama miktarı tüketicilerin banka hesaplarından çekiliyor. Yani uzaktan ödemelerde, ödeme işlemi bir web tarayıcısı ya da uygulama üzerinden başlatılarak, internet üzerinden online veri transferi ile tamamlanıyor.

Yeni ödeme araçları: Mobil cüzdan ve mobil para

Mobil cihazlarla yapılan bir diğer ödeme şekli ise, yakın ödeme. Burada akıllı telefon ya da tablet gibi mobil cihazların kendisi zaten bir ödeme aracı. Yani, içine yüklenen yazılım sayesinde mobil cihaz, bir ödeme noktasına dokundurarak ya da yaklaştırılarak ödeme işlem gerçekleşiyor. Bu teknolojiyi, cihazlar arasında kablosuz iletişim imkanı sağlayan ve Türkçe’ye Yakın Alan İletişimi olarak çevrilen, Near Field Communication, NFC protokolüne borçluyuz. Bu protokol sayesinde, veri transferleri kısa dalga radyo frekansları sayesinde gerçekleşebildiği için, ödeme işlemi iki cihazın birbirleriyle kablosuz bağlantı kurması ile tamamlanıyor.

Yakın mobil ödemelerde son dönemde öne çıkan iki uygulama var. Bunlar; mobil cüzdanlar ve mobil para. Mobil cüzdanlar, banka ya da kredi kartı bilgilerinin kullanıcının akıllı telefonlarında depolanması ve uzak ya da yakın ödemelerde kullanılması esasına göre işliyor. Mobil parada ise, ödeme işlemi bir telefon ya da GSM operatörü üzerinden yapılıyor. Kullanıcıların akıllı cihazlarlarına bir hesap tanımlanmasıyla kullanılan mobil para uygulamasında, telefon şirketi müşterilerine bir anlamda kredi açıyor, daha sonra da ödemenin karşılığını telefon faturası üzerinden tahsis ediyor.

Dünyada ve Türkiye’de mobil ödeme hacmi artıyor

Tüketicilerin mobil ödeme sistemleri kullanımına olan ilgileri hızla artıyor. Mobil ödeme işlem hacmi, 2017 yılında dünyada yaklaşık 700 milyar dolar olarak gerçekleşti. 2023 yılında, bu rakamın 4.5 trilyon dolara ulaşması bekleniyor.

Yapılan araştırmalar, mobil ödeme sistemleri kullanımında en hızlı artışın, Asya, Latin Amerika ve Afrika’da gerçekleştiğini ortaya koyuyor. Özellikle Çin ve Hindistan, mobil ödeme sistemleri kullanımına öncülük eden Asya ülkeleri. Çin’deki mobil ödemeye olan ilginin arkasında, bu ülkedeki kart kullanım oranının dünyanın kalan kısmına göre daha düşük olması ve e-ticarete olan ilgi var. Afrika kıtasını mobil ödemeler konusunda öne çıkaran ise, bir zorunluluk. Kıtada bankacılık sistemi yaygın bir örgütlenmeye sahip değil. Ancak Afrikalıların yüzde 70’i akıllı telefon kullanıyor. Yani, Afrikalılar bankacılık hizmetlerine mobil cihazları üzerinden ulaşıyorlar.

Türkiye de mobil ödeme sistemleri kullanımında oldukça aktif. Araştırma kuruluşu GfK’nın 20 ülkeyi kapsayan “2017 Teknoloji Trendleri” başlıklı araştırmasında, tüketicilerin yüzde 30’u, ödemelerini mobil cihazları üzerinden yapmayı tercih ettiğini belirtirken, Türkiye’de bu oranın yüzde 45 ile genel ortalamanın üstünde seyrettiği görülüyor.

Moka e-bülten üyeliği ile yeniliklerimizden haberdar olun.

Email adresinizi girerek e-bülten aboneliğinizi başlatabilirsiniz.